امکانات رصدخانه

رصدخانه ملی ایران بر فراز قله گرگش شامل ساختمان محفظه تلسکوپ ۳/۴ متری، ساختمان خدمات و لایه نشانی، سامانه رصدی INOLA، یک تلسکوپ ۱ متری و سامانه مکان پایی

قله و امکانات پشتیبانی

امکانات پشتیبانی در نزدیکی قله شامل ساختمان خدمات تلسکوپ و لایه نشانی، یک سامانه پایش سایت و یک رصدسرا در نزدیکی روستای کامو می باشد. امکانات رصدی دیگری از جمله یک تلسکوپ ۱ متری و یک سامانه میدان دید باز هم پیش بینی شده اند. ایستگاه پایش سایت هم اکنون در محل قله نصب شده و مشغول به کار است و سامانه میدان دید باز هم فاز طراحی، ساخت و نصب بر روی قله را پشت سر گذاشته و هم اکنون در حال گذراندن تست های فاز راه اندازی است.

بخش لایه نشانی یکی از بخش های کلیدی هر رصدخانه مدرن است که در آن از یک محفظه پوشش خلاء برای نشاندن یک لایه آلومینیومی بر روی بستر آینه ای استفاده می شود. این فرایند بسیار مهم است، زیرا کیفیت آینه هر تلسکوپ در طول زمان افت می کند و بنابراین فرایند لایه نشانی باید حداقل هر دو سال یکبار تکرار شود.

محفظه

محفظه رصدخانه ملی ایران برای محافظت از پرسنل، تلسکوپ و تجهیزات مربوطه طراحی شده است و فرایند رصد را به شکلی امکان پذیر می سازد که کیفیت و دقت را تا حد ممکن بالا ببرد. این ساختمان متشکل از دو قسمت اصلی است: یک ساختمان ثابت و یک گنبد چرخان که در کنار هم کار می کنند تا شرایط لازم را برآورده کنند و محیط کار و عملیاتی مطلوب را ارائه دهند.

محفظه تلسکوپ رصدخانه ملی متشکل از یک ساختمان هشت ضلعی است. بخش ثابت محفظه دارای ساختار بتن یا فولادی است که توسط پانل های ساندویچی پوشیده می شود. همان نوع روکش می تواند ساختار فولادی گنبد چرخان را نیز بپوشاند. قطر بخش ثابت حدود ۱۵ متر و ارتفاع آن  ۹/۵ متر خواهد بود. چرخها، غلتکها، تله گرد و غبار، مکانیزم های جرکت دهنده گنبد و همچنین سیستم انتقال قدرت الکتریکی در رابط بین قسمت ثابت و متحرک محفظه واقع شده اند.

بخش ثابت محفظه چهار طبقه است که شامل طبقات رصدی، و گنبد می شود و طبقه های زیرین آن به صورت فعال سرد می شوند تا در طول روز هم دمای ساختمان معادل دما در شب باشد.

محفظه تلسکوپ INO340
مجموعه رصدسرای رصدخانه ملی ایران

مجموعه رصدسرا

در سال ۱۳۸۹ رصدخانه ملی فراخوانی عمومی را برای طراحی ساختمان های محفظه تلسکوپ،‌ خدمات و لایه نشانی و مجموعه رصدسرا برگزار کرد که در نتیجه آن، فاز طراحی این اماکن با کمک متخصصین محلی اجرا شد. یکی از نکات مهمی که در این مرحله مطرح شد، تعیین مکان دقیق رصدسرا بود، مکانی که منجمان،‌ کارکنان و فضاهای اداری رصدخانه در آن قرار دارند. محل احداث رصدسرا می‌بایست طوری انتخاب می شد که هم به اندازه کافی نزدیک قله باشد و هم فعالیت‌های روزمره رصدسرا مزاحمتی برای امکانات رصدی ایجاد نکند.